Loài nào sẽ là đối tượng nuôi mũi nhọn trong tương lai?

08 THG12

Nuôi cá rô phi đang phát triển nhanh ở châu Phi.

Những loài nào sẽ dẫn đầu sự phát triển của nuôi trồng thủy sản toàn cầu.

Theo thời gian các loài thủy sản thương mại dần trở nên quá mức như cá hồi hay tôm, tốc độ phát triển các loài này cũng chững lại và duy trì ở mức độ nhất định, đôi khi bị sụt giảm. Vì là các ngành quen thuộc nên chúng được đầu tư sản xuất nhiều, từ đó dễ bị tác động khách quan như cung nhiều hơn cầu, giá giảm, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc cũng nghiêm ngặt hơn. Thêm vào đó đại dịch Covid-19 đang dần thay đổi thói quen thương mại theo các chiều hướng khác nhau và khác với lối thương mại cũ. Do đó việc xác định những loài thủy sản tương lai gần sẽ là mũi nhọn của ngành nuôi trồng thủy sản trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Bangladesh là một trong những quốc gia hiện đang có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất về nuôi trồng thủy sản.

Về cơ bản có thể chia nuôi trồng thủy sản ra thành ba nhóm cá chính. Loại một bao gồm cá Hồi, cá Chẽm và Tráp biển. Đây là những loài nuôi tuyệt vời nhưng lại có sự ràng buộc về tăng trưởng - đặc biệt là hạn chế về giấy phép nuôi. Chúng là loài nuôi chính ở các quốc gia phương Tây và phải đối mặt với các quy định nghiêm ngặt về môi trường cho đến khi hệ thống nuôi trồng thủy sản tuần hoàn cùng vèo nuôi ngoài khơi ra đời. Đây là lĩnh vực đã lâu đời nên mức tăng trưởng chỉ từ 1 - 5% mỗi năm là tối đa.

Nhóm thứ hai bao gồm phần lớn là nhóm cá chép và cũng như nhóm cá hồi. Ngành sản xuất cá chép đang giảm dần, đặc biệt là ở Trung Quốc, tăng trưởng từ 5 - 8%/năm chỉ còn 2 - 3%. Tốc độ tăng trưởng của cá chép ở Ấn Độ tương đối tốt, xung quanh mốc 5% nhưng vẫn được xem là một thị trường nhỏ so với Trung Quốc.

Nhóm cuối cùng lại nhóm trái ngược hoàn toàn với hai nhóm trên, đó là những loài xuất hiện mang hai điểm chung là có tính mới và khá non nớt.

Nhóm cá nước ngọt

Hiện tại, có hai loài cá nước ngọt đáng chú ý, dù đây là những loài đã đạt mức thương mại hóa cao nhưng lại có thể sẵn sàng cho một thời kì hưng thịnh mới.

Hai loài được đề cập ở đây chính là cá rô phi và cá tra. Ban đầu chúng được nuôi với mục đích xuất khẩu, ví dụ như ở Trung Quốc nuôi cá rô phi cho thị trường Châu Âu, Việt Nam nuôi cá Tra cho thị trường Mỹ và Châu Âu. Tuy nhiên, theo thời gian mọi thứ đã thay đổi, thị trường của hai loài cá này đã giảm nhu cầu đáng kể.

Nuôi cá rô phi trong lồng ở Brazil.

Cùng với các yếu tố khách quan và tác động bởi dịch Covid-19, nền công nghiệp này bắt đầu chuyển hướng mới. Mô hình kinh doanh lợi nhuận và phát triển nhất chuyển mình theo hướng sản xuất và cung cấp cho nội địa cho chính đất nước đó. Quá trình trình này được thực hiện thông qua các sự thay đổi về di truyền, cải thiện thức ăn và các công nghệ tiên tiến được áp dụng.

Hình thức này phát triển mạnh ở các vùng có khí hậu tốt, nguồn cung cấp thức ăn tốt, nguồn nước tốt và thị trường địa phương rộng lớn chẳng hạn như ở Ấn Độ, Brazil và Bangladesh. Bên cạnh đó một ví dụ điển hình nữa là các vùng cận Sahara - Châu Phi với sản lượng cá rô phi đang phát triển rất nhanh, người dân ở đó xem đây là loại cá chất lượng tuyệt vời và giá cũng giảm từ 5 - 6 USD/kg còn 2 - 3USD/kg, có nghĩa là nó gần như có thể cạnh tranh với thịt gà.

Nhóm cá nước mặn

Ngày này, đánh bắt tự nhiên dần giảm đị đối với nhiều loài sinh vật biển phổ biến - những loài có hình ảnh đẹp và có giá thị trường tốt nhưng người tiêu dùng lại gặp khó khăn trong tìm nguồn cung. Mặt khác, công nghệ đang giúp việc nuôi những loài này trở nên khả thi hơn – nhờ vào sự cải tiến trong thức ăn, di truyền, công nghệ nuôi và chuỗi đông lạnh. Những tiến bộ này đến từ ngành cá hồi, tôm nước lợ,…

Đây chính là những loài tiềm năng cho một thế hệ cá thương mại mới, trong danh mục này nổi bật lên hai loài tiềm năng nhất: cá Vược sọc (Morone saxatilis) và cá vua đuôi vàng (Seriola lalandi)

Cá Vược sọc là một loài phổ biến và hiện được sản xuất nhiều ở Mexico, nổi bật là công ty Pacifico- một trang trại tiềm năng khi gần với Mỹ, có trại giống, nguồn thức ăn và vị trí tốt cùng nguồn nước dồi dào.

Cá vược sọc.

Seriola lalandi (cá vua đuôi vàng), đây là loài cá có giá trị rất cao và phù hợp với ẩm thực của cả Nhật Bản (dạng tươi sống) và Ý (dạng khô) hiện chúng đang lan rộng ra khắp thế giới. Đặc điểm vượt trội của sản xuất loài này là không có đối thủ cạnh tranh về khả năng cung cấp liên tục với chất lượng rất tốt và đồng đều, có thể thu hoạch bất cứ khi nào cần mà không cần bị đông lạnh và vận chuyển đến bên thứ ba. Khả năng cung cấp sản phẩm tươi hàng ngày là cách tốt nhất để phát triển một loài mới trở nên thành công, từ đó có thể thấy việc đánh bắt tự nhiên không thể cạnh tranh được.

Cá vua đuôi vàng.

Như vậy có thể thấy rằng: Nhu cầu mới lạ, tự chủ về nguồn cung và định hướng mới trong hoạt động thị trường đã đòi hỏi chúng ta cần xác định rõ loài cá nào sẽ trở thành nguồn sản phẩm mũi nhọn và là xu hướng hướng của thị trường trong thời gian sắp tới. Đón đầu xu hướng và tập trung sản xuất sẽ giúp chúng ta có thể thích nghi kịp thời, bắt nhịp sản xuất và nâng cao giá trị của ngành nuôi trồng thủy sản với con người. Bên cạnh đó, việc dự đoán xu hướng có thể hỗ trợ chúng ta có các phương án sản xuất bền vững và thân thiện với môi trường hơn.

Nguồn: Triệu - Tép Bạc

Ý kiến bạn đọc

Các tin khác

21 THG04

Khẩn: Biến chủng SAT -1 trên gia súc, sức tàn phá khủng khiếp

Trước nguy cơ xâm nhiễm của chủng virus FMD SAT-1 từ biên giới, Thứ trưởng Bộ NN - MT Phùng Đức Tiến yêu cầu kích hoạt hệ thống phòng thủ "từ sớm, từ xa" để bảo vệ sinh kế của người dân và an ninh thực phẩm quốc gia.

17.1t.jpg

Thứ trưởng Bộ NN-MT Phùng Đức Tiến chủ trì cuộc họp khẩn sáng nay để đối phó dịch bệnh. Nguồn nongnghiepmoitruong.vn

"Sát thủ mới” độc lực cực mạnh

Khác với các tuýp virus O, A hay Asia-1 đã quen thuộc tại Việt Nam, chủng SAT-1 (South African Territories 1) được ví như một "sát thủ mới" với độc lực cực mạnh. Đặc tính nguy hiểm nhất của chủng này là gây viêm cơ tim cấp tính và phá hủy hệ hô hấp.

Theo báo cáo của Cục Thú y, tỷ lệ tử vong trên thực địa là con số biết nói. Đối với heo, là động vật dễ bị tổn thương nhất. Nếu bị nhiễm bệnh, heo con có tỷ lệ chết lên đến 50 - 80% chỉ sau thời gian ngắn phát bệnh; heo thịt tỷ lệ chết khoảng 20%.

Còn đối với trâu, bò, dù có sức đề kháng tốt hơn nhưng tỷ lệ chết vẫn dao động từ 10 - 50% tùy tình trạng sức khỏe.

gia_heo_20240530122621(1).webp

Nếu bị lây nhiễm, thì heo là vật nuôi dễ bị thiệt hại lớn nhất từ vi rút SAT - 1. Nguồn: vov.vn

Dấu hiệu nhận biết nhiễm bệnh, ngoài các triệu chứng điển hình như sốt cao, loét miệng, móng và chảy nước bọt, gia súc nhiễm SAT-1 thường có biểu hiện khó thở nặng, bỏ ăn hoàn toàn và có thể chết đột ngột do suy tim trước khi các vết loét kịp lan rộng.

Khoảng trống vaccine và thách thức "chạy đua" với thời gian

Tại cuộc họp sáng 14/4 do Bộ NN-MT tổ chức, đánh giá của cơ quan chuyên môn cho biết, dù dịch bệnh chưa vào nước ta, nhưng một vấn đề nan giải được đặt ra: Việt Nam hiện chưa có kháng thể sẵn có cho chủng SAT-1 trong đàn vật nuôi. Các loại vaccine đa giá hiện hành không có tác dụng bảo hộ đối với biến chủng này.

Thách thức càng lớn khi việc nhập khẩu vaccine đơn giá chủng SAT-1 từ các tập đoàn đa quốc gia có thể mất tới 6 tháng, với mức giá dự kiến khoảng 40.000 VNĐ/liều. Đây là mức giá khá cao đối với hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, đặt ra bài toán về việc nhà nước cần có cơ chế hỗ trợ giá hoặc dự phòng khẩn cấp, để kịp thời bao phủ miễn dịch cho các vùng trọng điểm.

Phải làm gì ngay lúc này?

Trong bối cảnh vaccine chưa thể có ngay, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh: "Vũ khí mạnh nhất hiện nay là kiểm soát biên giới và an toàn sinh học tại chuồng trại".

Theo đó, Bộ NN - MT đưa ra khuyến cáo khẩn cấp, là kiểm soát tuyệt đối nguồn gốc. Không mua bán, vận chuyển gia súc không rõ nguồn gốc, đặc biệt là tại các tỉnh biên giới phía Bắc và miền Trung.

Virus FMD rất nhạy cảm với môi trường axit và kiềm. Người dân cần tăng cường phun khử khuẩn bằng vôi bột hoặc các dung dịch sát trùng chuyên dụng (như Iodine, NaOH 2%) với tần suất cao hơn tại các cửa ngõ trang trại.

Khi phát hiện gia súc có biểu hiện sốt, lờ mờ, loét móng, chủ hộ phải báo ngay cho cơ quan thú y địa phương. Tuyệt đối không bán chạy hoặc vứt xác gia súc ra môi trường.

Để ứng phó, Bộ đã giao Cục Thú y xây dựng kế hoạch 4 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Giám sát chủ động tại cửa khẩu, đường mòn và nhập khẩu mẫu mồi xét nghiệm.

Giai đoạn 2: Nhập khẩu dự phòng vaccine và xây dựng bản đồ vùng nguy cơ cao.

Giai đoạn 3: Kích hoạt hệ thống phản ứng nhanh, bao vây ổ dịch ngay từ khi phát hiện ca đầu tiên.

Giai đoạn 4: Nghiên cứu sản xuất vaccine nội địa nhằm làm chủ công nghệ về lâu dài.

Dù virus FMD chủng SAT-1 không lây sang người, nhưng sức tàn phá về kinh tế là vô cùng lớn. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành (Công an, Biên phòng) và ý thức tự bảo vệ của người nông dân là chìa khóa duy nhất để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng mới trong ngành chăn nuôi.

Tấn Nguyễn - Tạp chí điện tử Nông Thôn Việt

13 THG04

Đồng Nai: Phòng dịch tốt để phát triển chăn nuôi bền vững

Sau sáp nhập, tỉnh Đồng Nai tiếp tục giữ vị trí là “thủ phủ” chăn nuôi của cả nước. Năm 2025, tỉnh Đồng Nai cung cấp ra thị trường gần 1,16 triệu tấn thịt các loại, tăng hơn 5,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tuy nhiên, do phát triển mạnh đàn vật nuôi nên các địa phương trên địa bàn tỉnh cũng đối mặt với thách thức lớn trong công tác phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi. Các địa phương càng chú trọng đến công tác phòng, chống dịch, đảm bảo phát triển chăn nuôi bền vững.

Nhiều thách thức trong phòng, chống dịch bệnh

Thời gian qua, tỉnh Đồng Nai phát triển mạnh chăn nuôi công nghiệp với quy mô hàng hóa lớn. Các trang trại chăn nuôi chú trọng áp dụng đồng bộ các giải pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi, góp phần phòng, chống dịch, bệnh hiệu quả cho đàn vật nuôi. Đến nay, toàn tỉnh có khoảng 3,94 triệu con heo, chăn nuôi trang trại chiếm khoảng 90% tổng đàn. Tổng đàn gà khoảng 32,6 triệu con, chăn nuôi trang trại chiếm khoảng 89% tổng đàn.

Tuy chăn nuôi nhỏ lẻ chỉ chiếm 10% trên tổng đàn với chăn nuôi heo nhưng trên địa bàn vẫn còn khoảng 12,5 ngàn hộ chăn nuôi nhỏ lẻ và gần 26,5 ngàn hộ chăn nuôi gà. Do chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn thu hút đông nông hộ tham gia, tiềm ẩn rủi ro dịch bệnh cao do thiếu vệ sinh thú ý, vẫn còn tình trạng chăn nuôi trong khu dân cư nên chưa thực hiện tốt các giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học.

chăn nuôi đồng nai

Trang trại chăn nuôi gà công nghiệp tại xã Xuân Đông thực hiện tốt các giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học. Ảnh: Bình Nguyên

Chăn nuôi nông hộ dễ xuất hiện dịch bệnh. Năm 2025, toàn tỉnh có 37 xã với 178 cơ sở chăn nuôi xuất hiện dịch tả heo châu Phi, tiêu hủy hơn 7,4 ngàn con heo, tăng hơn 135,5% so với năm 2024. Ngoài ra, nhiều địa phương cũng xuất hiện các dịch bệnh khác trên vật nuôi như: viêm da nổi cục, cúm gia cầm…

Ông Lê Hồng Phong, Giám đốc Trung tâm Kiểm tra vệ sinh thú y Trung ương II nhận xét: Trong quý I-2026, tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp, nhất là các bệnh cúm gia cầm, dịch tả heo châu Phi với nhiều biến chủng. Dịch bệnh xuất hiện nhiều ở các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Đồng Nai là “thủ phủ” chăn nuôi với tỷ trọng chăn nuôi lớn nhất nước, tập trung trại giống rất nhiều. Chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Tỉnh cần triển khai hiệu quả các giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học, hạn chế dịch bệnh ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi.

Ông Nguyễn Hữu Chiến, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Đông cho biết: Địa phương phát triển mạnh chăn nuôi, trong đó tập trung nhiều trang trại quy mô lớn. Ngày 23-3, trên địa bàn xã có một trại heo thông báo xuất hiện tình hình heo chết. Kết quả trại này có heo nhiễm dịch tả châu Phi. Nguyên nhân do trang trại này nhập heo con bên ngoài về nuôi và nguồn nhiễm bệnh từ heo con mới nhập về. Đến nay, tình trạng dịch bệnh được khống chế. Công tác tiêu trùng, khử độc được thực hiện tốt. Khó khăn của địa phương là tập trung đông các cơ sở chăn nuôi nhưng hiện chỉ có một cán bộ thú y, thiếu về nhân lực, nhất là khi xảy ra dịch bệnh cần lực lượng phản ứng nhanh trong xử lý dịch bệnh.

Ông Nguyễn Trường Giang, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đồng Nai cho biết: Thời gian qua, công tác triển khai phòng, chống dịch bệnh tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh được thực hiện tốt. Công tác phòng, chống dịch yêu cầu phải nhanh, gọn, có thông tin dịch bệnh là phải xử lý ngay. Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh luôn phối hợp tốt với các địa phương trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Khi có địa phương xuất hiện ổ dịch và báo lên, trong vòng 24 giờ, đơn vị đều kịp thời xuống ổ dịch phối hợp cùng địa phương xử lý.

Chủ động phòng, chống dịch

Chủ động phòng, chống dịch hiệu quả, ngay từ đầu năm, các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí kinh phí cho công tác phòng, chống dịch trên gia súc, gia cầm, thủy sản năm 2026.

Tại Hội nghị Phòng, chống dịch bệnh trên vật nuôi năm 2026, đại diện phường Bình Phước cho hay: Đến nay, UBND phường Bình Phước luôn xác định công tác phòng, chống dịch bệnh là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên để bảo vệ sức khỏe nhân dân, góp phần phát triển kinh tế địa phương. Đặc biệt, dịch tả heo châu Phi xuất hiện trên địa bàn và vẫn tiềm ẩn nguy cơ tái phát. Địa phương tập trung triển khai đồng loạt các giải pháp phòng, chống dịch bệnh, không để dịch bệnh lây lan. Công tác giám sát dịch bệnh tại các địa bàn có cơ sở chăn nuôi được chú trọng. Trong năm 2026, UBND phường Bình Phước tiếp tục tập trung thực hiện các kế hoạch tỉnh giao; chú trọng công tác tuyên truyền về phòng, chống dịch bệnh, chăn nuôi an toàn; nâng cao tỷ lệ tiêm phòng, giám sát chăn nuôi nông hộ.

Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi tỉnh Đồng Nai chia sẻ: Tình hình dịch bệnh trên heo, gà, trâu bò vẫn diễn biến phức tạp. Việc tổ chức chôn lấp động vật bị dịch bệnh tại chỗ nơi trang trại xảy ra ổ dịch bệnh có rủi ro ô nhiễm nguồn nước ngầm, nguồn dịch bệnh tồn tại lâu. Các địa phương nên có giải pháp xử lý heo, gà bệnh phù hợp hơn, nhất là những trang trại chăn nuôi quy mô lớn để hạn chế dịch bệnh lây lan. Tình hình dịch tả heo châu Phi vẫn diễn biến phức tạp, nhất là với các trang trại nhỏ lẻ do hiệu quả vaccine dịch tả heo châu Phi chưa cao. Tỉnh Đồng Nai thực hiện tốt công tác kiểm soát, giám sát dịch bệnh. Tuy nhiên, tỉnh cần quan tâm, kiểm soát chặt chẽ hơn về hoạt động giết mổ, nhất là xử lý tình hình giết mổ lậu hiệu quả sẽ góp phần rất lớn trong kiểm soát dịch bệnh.

Nguồn: Báo Đồng Nai

03 THG04

Lâm Đồng tăng cường phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Ph

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên vừa có văn bản chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan và các địa phương trong tỉnh tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) trên địa bàn tỉnh.

Người chăn nuôi chú trọng vệ sinh, phòng, chống dịch bệnh.

Theo đó, để chủ động phòng, chống, kiểm soát dịch bệnh DTLCP kịp thời, hiệu quả, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành liên quan và Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu Phú Quý tuyệt đối không chủ quan, lơ là trong công tác phòng, chống dịch bệnh trên động vật, đặc biệt là bệnh DTLCP.

Cụ thể, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo, tổ chức hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra công tác phòng, chống dịch bệnh DTLCP. Song song đó, phối hợp với UBND các xã, phường, đặc khu Phú Quý chủ động giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phát hiện sớm, cảnh báo và chỉ đạo xử lý triệt để ổ dịch, không để dịch bệnh lây lan trên diện rộng…

Các sở, ngành liên quan chỉ đạo tăng cường kiểm soát lưu thông. Qua đó, phát hiện, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán, vận chuyển lợn và các sản phẩm từ lợn mắc bệnh, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, chưa qua kiểm dịch trên thị trường ra, vào địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, chủ động, tích cực chia sẻ thông tin, dữ liệu với cơ quan thú y các cấp; phối hợp tổ chức chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh theo quy định của pháp luật.

Song song đó, việc tuyên truyền về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh DTLCP; thông tin kịp thời, chính xác về diễn biến dịch bệnh để người dân không hoang mang, chủ động áp dụng các biện pháp phòng bệnh theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn; kịp thời phản bác các thông tin sai lệch, gây hoang mang, lo lắng trong Nhân dân… cần được đẩy mạnh.

UBND các xã, phường, đặc khu Phú Quý cần tập trung huy động các nguồn lực trên địa bàn tổ chức triển khai, thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các giải pháp phòng, chống bệnh DTLCP; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp mua bán, vận chuyển, giết mổ lợn bệnh, vứt xác lợn chết làm lây lan dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, gây ảnh hưởng cho người dân và cộng đồng.

Nguồn: Báo Lâm Đồng