Thách thức ngành tôm hiện nay: Làm thế nào để ứng phó?

Ngành tôm Việt Nam là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của cả nước, đóng góp đáng kể cho GDP và xuất khẩu. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, ngành tôm đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn.

Một trong những thách thức lớn nhất là nhu cầu thị trường giảm. Nguyên nhân là do kinh tế thế giới suy thoái, lạm phát tăng cao, người dân thắt chặt chi tiêu. Bên cạnh đó, xung đột ở Đông Âu và Trung Đông cũng tác động xấu đến nhu cầu tiêu thụ tôm.

• Theo Tổng cục Hải quan Việt Nam, xuất khẩu tôm Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2023 đạt 2,8 tỷ USD, giảm 24% so với cùng kỳ năm 2022.
• Thị trường Mỹ, vốn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của tôm Việt Nam, cũng ghi nhận sự sụt giảm mạnh. Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ trong 10 tháng đầu năm 2023 đạt 1,16 tỷ USD, giảm 34% so với cùng kỳ năm 2022.

Ngành tôm đang đứng trước những thách thức rất lớn

Thách thức thứ hai là giá thành sản xuất tôm cao. Nguyên nhân là do giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng cao, giá tôm giống tăng, chi phí nhân công, điện nước, thuốc men cũng tăng. Điều này khiến cho giá tôm thành phẩm cao hơn so với các quốc gia khác, khiến tôm Việt Nam khó cạnh tranh trên thị trường.

• Chi phí sản xuất 1 kg tôm thương phẩm của Việt Nam hiện nay là khoảng 4,8 - 5 USD, cao hơn so với các quốc gia khác như Ecuador (2,3 - 2,4 USD), Ấn Độ (3,4 - 3,8 USD).
• Trong đó, chi phí thức ăn chiếm khoảng 65%, chi phí tôm giống chiếm khoảng 13%, chi phí lao động chiếm khoảng 5%.

Thách thức thứ ba là cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia khác. Hiện nay, nhiều quốc gia đang đẩy mạnh phát triển nuôi tôm, như Ecuador, Ấn Độ, Indonesia. Các quốc gia này có lợi thế về giá nguyên liệu, giá nhân công, chính sách hỗ trợ của Chính phủ,... khiến cho tôm của họ có giá cạnh tranh hơn tôm Việt Nam.

• Theo VASEP, hiện nay, tổng sản lượng tôm của thế giới đạt khoảng 5,5 triệu tấn/năm. Trong đó, Việt Nam chiếm khoảng 11%, Ecuador chiếm khoảng 20%, Ấn Độ chiếm khoảng 15%.
• Các quốc gia này có nhiều lợi thế cạnh tranh so với Việt Nam, như giá nguyên liệu rẻ hơn, giá nhân công rẻ hơn, chính sách hỗ trợ của Chính phủ tốt hơn.

Dịch bệnh là đại họa cho người nuôi tôm

Thách thức thứ tư là dịch bệnh. Trong những năm gần đây, ngành tôm Việt Nam liên tục bị ảnh hưởng bởi các loại dịch bệnh, như bệnh EHP, bệnh đốm trắng,... Các dịch bệnh này gây thiệt hại nặng nề cho người nuôi tôm, làm giảm năng suất và sản lượng tôm.

• Trong năm 2023, ngành tôm Việt Nam liên tục bị ảnh hưởng bởi các loại dịch bệnh, như bệnh EHP, bệnh đốm trắng,...
• Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, trong 10 tháng đầu năm 2023, cả nước có gần 4.024 ha tôm nuôi tại 7 tỉnh bị thiệt hại do dịch bệnh, với tổng thiệt hại ước tính khoảng 1.200 tỷ đồng.

Tôm lệch size khi bị nhiễm EHP

Trước những thách thức này, ngành tôm Việt Nam cần có những giải pháp để vượt qua. Một số giải pháp cụ thể có thể kể đến như:

• Tập trung vào thị trường ngách, thị trường cao cấp. Ngành tôm Việt Nam cần tập trung vào phát triển các sản phẩm tôm có giá trị cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường cao cấp.
• Ứng dụng khoa học công nghệ mới để giảm chi phí sản xuất. Ngành tôm cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ mới vào sản xuất, như công nghệ nuôi tôm công nghệ cao, công nghệ vi sinh,... để giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất và sản lượng tôm.
• Tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Ngành tôm cần tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, từ khâu sản xuất giống, nuôi trồng, chế biến đến tiêu thụ, để giảm chi phí sản xuất, tăng giá trị gia tăng.
• Tăng cường quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc. Ngành tôm cần tăng cường quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc tôm, để đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Với sự nỗ lực của toàn ngành, tin tưởng rằng ngành tôm Việt Nam sẽ vượt qua được những thách thức hiện nay, tiếp tục phát triển bền vững và khẳng định vị thế của mình trên thị trường thế giới.

Kết luận:

Nghề nuôi tôm đang đứng trước những thách thức lớn, nhưng không phải là không thể vượt qua. Nếu ngành tôm Việt Nam có sự đoàn kết, nỗ lực và ứng dụng khoa học công nghệ mới, chắc chắn sẽ vượt qua được những thách thức này và tiếp tục phát triển bền vững.

Nguồn: Tép bạc

Xem thêm:

Nên đánh vi sinh vào buổi sáng hay buổi tối?

Bacillus subtilis "thần dược" xử lý nước thải