Biến động thị trường tôm toàn cầu: Thuế quan Mỹ tạo áp lực, giá cả phân hóa rõ rệt

Thị trường tôm toàn cầu đang trải qua giai đoạn biến động mạnh, trong đó chính sách thuế quan của Mỹ là yếu tố chi phối chính, tạo ra áp lực lớn lên các nhà xuất khẩu và gây ra sự phân hóa giá cả rõ rệt tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ.

Thị trường Mỹ: Giá tăng cao do thuế quan và nguồn cung hạn chế

Theo ông Gary Morrison, chuyên gia phân tích thị trường tại Mỹ, giá tôm bán buôn tại nước này đã tăng đáng kể. Nguyên nhân chính là do các mức thuế quan bổ sung, đặc biệt là mức thuế lên tới 50% áp lên tôm Ấn Độ, đã đẩy chi phí nhập khẩu lên cao.

Ban đầu, tác động của thuế quan chưa rõ rệt do các nhà nhập khẩu đã tích trữ một lượng lớn hàng tồn kho giá rẻ. Tuy nhiên, khi lượng hàng này cạn kiệt, chi phí thực tế đã được chuyển vào giá bán buôn.

Một diễn biến đáng chú ý là các nhà sản xuất tôm Mỹ Latinh (chủ yếu là Ecuador), vốn được kỳ vọng sẽ có lợi thế về giá, đã không giảm giá bán. Thay vào đó, do đã hoạt động hết công suất và nhận thấy nhu cầu cao, họ đã chủ động nâng giá chào hàng của mình lên ngang bằng với mức giá đã bao gồm thuế của các đối thủ châu Á. Điều này có nghĩa là người mua tại Mỹ gần như không còn lựa chọn nào rẻ hơn.

Ngoài ra, nguồn cung cho các sản phẩm tiện lợi như tôm bóc vỏ dễ dàng (chủ yếu từ châu Á) cũng bị thắt chặt do các rào cản khác như quy định của FDA đối với hàng từ Indonesia, càng khiến giá các mặt hàng này tăng nhanh hơn.

Với mức thuế nhập khẩu 50% áp lên tôm Ấn Độ, giá bán buôn tôm thẻ tại Mỹ đã tăng lên 6,25 USD/pound, tăng 21% so với tháng 4, theo ông Shaji Baby John, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Kings Infra, một trong những doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản hàng đầu của Ấn Độ.

Theo ông John, đợt tăng giá này đã ảnh hưởng trực tiếp đến nhà hàng và người tiêu dùng, buộc các chuỗi như Red Lobster phải điều chỉnh chương trình khuyến mãi “Endless Shrimp” (Tôm ăn thỏa thích) thành phiên bản tiết kiệm hơn chỉ còn phục vụ ba món tôm với giá 15,99 USD.

Dù có điều chỉnh, lượng tiêu thụ tôm tại các nhà hàng Mỹ đã giảm 7% trong năm qua, phản ánh sự thích nghi dần của thị trường với mặt bằng giá mới, ông John cho biết.

Thị trường Trung Quốc: Bề ngoài ổn định, ẩn chứa căng thẳng

Trái ngược với Mỹ, ông Louis Harkell cho biết thị trường tôm nhập khẩu tại Trung Quốc lại khá ổn định trong những tháng gần đây. Tuy nhiên, sự ổn định này đang che giấu một "căng thẳng ngầm" giữa các nhà nhập khẩu Trung Quốc và các nhà đóng gói Ecuador.

Cụ thể, chi phí nguyên liệu thô tại Ecuador đang tăng lên do nguồn cung theo mùa giảm, nhưng nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc lại khá chậm chạp. Điều này khiến các nhà xuất khẩu Ecuador không thể tăng giá bán, dẫn đến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.

Một yếu tố mới đang định hình lại thị trường là sự trỗi dậy của ngành sản xuất tôm nội địa Trung Quốc, đặc biệt là từ các trang trại nhà kính công nghệ cao. Sản lượng tôm nội địa tăng mạnh đã tạo ra sự cạnh tranh trực tiếp với tôm nhập khẩu. Đáng chú ý, đã có thời điểm giá tôm tươi sống nội địa của Trung Quốc còn rẻ hơn cả tôm đông lạnh nhập khẩu, một điều gần như chưa từng có tiền lệ. Kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng gần đây chỉ thúc đẩy giá tôm sống nội địa tăng tạm thời, chứ không tác động đến giá tôm nhập khẩu.

Ấn Độ: "nạn nhân" trực tiếp của thuế quan, nỗ lực tìm lối thoát

Theo ông Dan Gibson, người vừa trở về từ Triển lãm Hải sản Quốc tế Ấn Độ, các nhà xuất khẩu nước này đang phải chịu tác động nặng nề nhất từ chính sách thuế của Mỹ. Giá tôm tại ao ở Ấn Độ đã giảm mạnh ngay sau mỗi thông báo tăng thuế từ Washington.

Ấn Độ phụ thuộc rất lớn vào thị trường Mỹ, nơi tiêu thụ khoảng 40-50% tổng sản lượng tôm của họ, đặc biệt là các sản phẩm tôm bóc vỏ, bỏ chỉ kích thước trung bình. Đây là phân khúc mà Mỹ khó tìm được nguồn cung thay thế với số lượng tương đương, trong khi Ấn Độ cũng không có thị trường nào khác đủ lớn để thay thế Mỹ.

Các nhà xuất khẩu Ấn Độ đang cố gắng trì hoãn các lô hàng với hy vọng chính sách thuế sẽ thay đổi, nhưng điều này rất khó thực hiện vì tôm là mặt hàng dễ hỏng và chỉ có thể lưu kho tối đa khoảng 30 ngày. Hiện tại, các lô hàng chịu mức thuế 50% đã bắt đầu cập cảng Mỹ.

Trước tình thế khó khăn, các doanh nghiệp Ấn Độ đang tích cực tìm kiếm thị trường mới, trong đó châu Âu được xem là lối thoát tiềm năng nhất. Lượng tôm xuất khẩu sang EU đã tăng gấp đôi trong năm nay và họ đang nỗ lực giải quyết các rào cản quy định để đảm bảo ổn định đầu ra. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng, trong khi mức thuế 25% có thể "sống chung" được, mức thuế 50% là không bền vững và sẽ gây ra thiệt hại nghiêm trọng nếu không được điều chỉnh trong thời gian tới.

Theo (vasep.com.vn)